Mâm cúng giao thừa được người Việt Nam rất chú trọng, đây là nghi lễ truyền thống cầu mong tổ tiên, thần linh phù hộ độ trì để gia đình một năm dồi dào sức khỏe, may mắn, tài lộc.

Tết Quý Mão 2023 đang cận kề, những ngày này chắc hẳn ai cũng đang lên kế hoạch chuẩn bị để có một cái tết đầm ấm. Trong đó, cúng giao thừa là lễ rất quan trọng với mỗi gia đình để bỏ hết những xui rủi của năm cũ và đón một năm mới tốt đẹp hơn. Vậy, mâm cúng giao thừa gồm những gì và cần chuẩn bị như thế nào? Hãy cùng DOGI FOOD tìm hiểu ngay bây giờ.

1. Cần chuẩn bị gì cho mâm cúng giao thừa Quý Mão

Trong phong tục của người Việt, các gia đình sẽ làm lễ cúng giao thừa để tiễn đưa năm cũ, đón mừng năm mới, cầu mong tổ tiên, thần linh phò hộ độ trì để gia đình được một năm dồi dào sức khỏe, may mắn, phát tào phát lộc. Thế nên, lễ cúng giao thừa rất được các gia đình chú trọng, chuẩn bị tươm tất.

Cúng giao thừa là một trong những lễ quan trọng được tiến hành trong thời khắc chuyển giao từ năm cũ sang năm mới. Theo phong tục của người dân Việt Nam, lễ cúng giao thừa thường bao gồm 2 mâm, một mâm cúng trong nhà trên bàn thờ gia tiên và một mâm cúng thiên địa ở ngoài trời. Tùy từng vùng miền mà mâm cúng giao thừa cũng có sự khác nhau.

Mâm cúng giao thừa ở Miền Bắc

Với người miền Bắc, mâm cúng giao thừa thường sẽ bao gồm những món ăn truyền thống nên các gia đình rất dễ dàng chuẩn bị mà không mất quá nhiều thời gian, công sức. Số lượng món ăn như thế nào tùy thuộc vào điều kiện của mỗi gia đình, có thể là 4 bát, 4 đĩa; 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa. 

Một số món ăn gợi ý cho mâm cúng giao thừa miền Bắc như sau:

• Các món trong bát: Mọc, canh măng, miến nấu lòng gà, móng giò hầm,...
• Các món trong đĩa: Giò lụa, thịt gà luộc, nem rán, bánh chưng, hành muối, chả ốc ống nứa,...
• Một số lễ vật khác: Mâm ngũ quả (chuối, đào, bưởi, hồng, quýt), cau trầu, trà, nước, rượu, đèn, nến, hoa cúc, bánh mứt, hương.

Mâm cúng giao thừa ở Miền Trung

Ở miền Trung, mâm cúng giao thừa thường sẽ bao gồm cả bánh chưng và bánh tét. Ngoài ra tùy vào mỗi gia đình mà mâm cúng được chuẩn bị thêm một số món ăn truyền thống khác như Chả ram tôm đất, giò me, thịt heo luộc, dưa giá, thịt đông, chả ram, gà bóp rau răm, măng khô ninh xương, món xào,...

Mặc dù các món ăn trong mâm cúng giao thừa của người miền Trung có khác với miền Bắc và miền Nam nhưng một số lễ vật khác cũng tương tự nhau. Lễ vật thường bao gồm mâm ngũ quả (chuối, dưa hấu, thanh long, mãng cầu, cam, quýt,...), cau trầu, hoa cúng, trà, rượu, nước, gạo muối,...

Mâm cúng giao thừa ở Miền Nam

So với mâm cúng giao thừa miền Bắc thì mâm cúng của người miền Nam thường sẽ đơn giản hơn. Mâm cúng thường sẽ có những món ăn quen thuộc hằng ngày và một số lễ vật.

• Món ăn trên mâm cúng: Canh khổ qua nhồi thịt, gỏi trộn tôm thịt, chả giò, thịt kho hột vịt, canh măng tươi, củ kiệu, bánh tét, chè,
• Lễ vật khác: Hương, hoa, đèn cầy, bánh tam tơ hải sản, bánh kẹo, trái cây (mãng cầu, dừa, sung, đu đủ, xoài), trầu cau, trà, giấy tiền vàng bạc,...

Lễ vật cần chuẩn bị cho mâm cũng ngoài trời

Bên cạnh mâm cúng trong nhà, mỗi gia đình cũng cần chuẩn bị một mâm cúng giao thừa ngoài trời. Mâm cúng giao thừa ngoài trời này để cúng quan binh nhà Trời. Theo quan niệm dân gian, mỗi năm Thiên đình sẽ thay đổi quan quân trông nom công việc ở hạ giới. Vậy nên, trong thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng ngoài trời như một cách để tiễn người cũ và đón người mới của nhà Trời xuống làm nhiệm vụ trong năm.

Để cúng ngoài trời, mỗi gia đình thường lập một bàn thờ ngoài trời có sẵn lư hương. Đây được gọi là bàn thờ ông Thiên. Lễ vật trên bàn thờ này bao gồm: 1 đĩa trái cây, 1 đĩa trầu cau, 1 đĩa gạo muối, 1 bình hoa, vàng mã, 5 chung trà, bánh mứt,...

Ngoài ra, mâm cúng giao thừa ngoài trời cũng bao gồm mâm cơm cúng, được dọn một bàn riêng. Mâm cúng có thể là món chay hoặc món mặn tùy vào mỗi gia đình. Trên mỗi mâm cúng, nếu có nhiều món sẽ được dọn cùng bát đũa.

Bên cạnh mâm cúng giao thừa ngoài trời nói trên, bạn cũng cần chuẩn bị thêm giấy cúng. Thông thường, giấy cúng sẽ bao gồm quần áo, mũ, ủng quan thần linh, tiền vàng,... Lễ vật vàng mã còn có đồ thế, số lượng bộ đồ tương ứng với số lượng người trong nhà. Đây thực chất là những bộ đồ giấy có in hình người, gồm cả nam và nữ. Mỗi người cần chuẩn bị 12 bộ đồ rồi ghi tên lên. Những lễ vật trong mâm cúng cần được chuẩn bị đầy đủ và đặt lên bàn thờ trước giờ giao thừa. 

Trên đây là mâm cúng giao thừa ở 3 miền Bắc - Trung - Nam và mâm cúng giao thừa ngoài trời mà DOGI FOOD muốn chia sẻ đến bạn. Hy vọng, những kiến thức này sẽ giúp bạn chuẩn bị cẩn thận, kỹ lưỡng, đầy đủ cho lễ cúng để có một năm mới trọn vẹn, đầy sức khỏe, may mắn và tài lộc.

Mâm cúng giao thừa miền Bắc, Mâm cúng giao thừa miền Trung, Mâm cúng giao thừa miền Nam, Ý nghĩa cúng giao thừa ngoài trời